ا ز خدا جوییم توفیق ادب

الف – بخش مفاهیم و درک مطلب

۱- منظور شاعر از مصراع " در آسمان سینه ی من ابرِ بغض خفت " چیست ؟

۲- در عبارت " خرّمشهر شقایق خون رنگ است که داغ جنگ بر سینه دارد. "

الف – چرا شاعر خرّمشهر را به شقایق تشبیه کرده است ؟

ب - چه رابطه ای بین شقایق و داغ وجود دارد ؟

۳- در بیت " به دانش فزای و به یزدان گرای / که او باد جان تورا راهنمای "

دانش آموز ارجمندم ! واژه ی راهنما امروزه به معنای هدایت گر و نشان دهنده ی راه است.

در قدیم این واژه به چه معنا بوده است ؟

۴- دربیت " درسینه ام دو باره غمی جان گرفته است / " امشب دلم به یاد شهیدان گرفته است "

معنای دو گانه فعل " گرفته است " را بنویسید.

ب – بخش لغات و اصطلاحات

* لغات و اصطلاحات زیر را معنی کنید.

مقرّ : جزع : چشم روشن کردن: اَحزان :

پ – بخش دانش های ادبی

۱- سه ویژگی از ویژگی های شعری سلمان هراتی را بنویسید.

۲- آثار زیر از چا کسانی است ؟

روضه ی خلد: آز آسمان سبز : حقیقت : تنفّس صبح :

۳- در متن زیر آرایه های استعاره مصرّحه، تشبیه ، تناسب ، مجاز ، حسّامیزی ، تشبیه و کنایه را مشخّص نمایید.

الف - خرّمشهر مادری بود که فرزندان خویش را زیر بال و پر گرفته بود.

ب - از هر چه بوی عشق ، تهی بود خانه ام / اینک صفای لاله و ریحان گرفته است.

ج – درسینه ام دو باره غمی جان گرفته است.

ت – بخش دستور زبان فارسی

۱- با توجّه به ابیات : پرسش تشنگی را تو آبی ، جوابی / ریگ های بیابان تو را می شناسند

نصیحت گوش کن جانا، که از جان دوست تر دارند / جوانان سعادتمند پند پیر دانا را

۱- کلّ دو بیت چند جمله دارد ؟ ۲- پسوند ( ی ) در تشنگی چه نوع پسوندی است ؟

۳- سعادتمند و جوانان از نظر ساختار چه نوع واژه ایی هستند؟ ۴- واژه ی پند شناس است یا ناشناس ؟

۵- نوع دستوری کلمات ( پرسش و که ) را بنویسید. ( اسم ، صفت ، قید ، ضمیر و ... )

۶- از فعل ( می شناسند ) صفت لیاقت و صفت فاعلی مرکّب مرخّم بنا سازید.

۷- نقش دستوری واژه های مشخّص شده را بنویسید. ( نهاد، مفعول ، مسند ، متمّم و ... )