الف – بخش معنا و مفهوم

* جملات و ابیات زیر را به زبان ساده و روان معنی نمایید.

1- به هر جانب برای احتیاط چشم می انداخت. 2- باقی ضمان خود را به ادا رسانم.

3- نه دانا تر آن کس که والا تر است / که والا تر است آن که دانا تر است.

4- نگهبان گنجی تو از دشمنان / وُدانش نگهبان تو جاودان

ب – بخش درک مطلب

1- در بیت : آن چه در علم بیش می باید / دانش ذات خویش می باید

تاکید شاعر بر چیست ؟

2- در بیت : که دانش ز تنگی پناه آورد / چو بیراه گردی به راه آورد

الف – منظور شاعر از ( تنگی ) چیست ؟ ب – " به راه آورد " کنایه از چیست ؟

3- در بیت " قدر وقت ار نشناسد دل و کاری نکند / بس خجالت که از این حاصل ایّام بریم " تاکید شاعر بر چیست ؟ بیتی بیاورید که با بیت داده شده تناسب معنایی داشته باشد

پ – بخش لغت

* لغات و واژه های زیر را معنی نمایید.

سر یر : صورت نبندد : بر اثر من : فراست :

ت – بخش لغات و اصطلاحات

1- مناسب تر ین قالب شعری برای سرودن منظومه های بلند چیست ؟

2- یک اثر ادبی نام ببرید که شیوه ی بیان آن فابل است ؟ ( با ذکر نویسنده )

3- چه کسی و در چه قرنی کلیله و دمنه را به نظم کشید ؟

4- مثنوی های زیر از چه کسانی است ؟

جام جم : آفرین نامه :

5- در بیت : " یار مردان ِ خدا باش که در کشتیِ نوح / هست خاکی که به آبی نخرد طوفان را "

دو زیبایی سخن معلوم سازید.

ث – بخش دستور زبان فارسی

* با توجّه به ابیات زیر به پرسش های آن پاسخ دهید.

همه شب در این امیدم که نسیمِ صبحگاهی / به پیام ِ آشنایان بنوازد آشنا را

هرگز نمیرد آن که دلش زنده شد به عشق / ثبت است بر جریده ی عالم دوام ما

دل شود گر به علم، بیننده / راه جوید به آفریننده

1- بیت اوّل چند جمله دارد ؟ 2- نسیمِ صبحگاهی چه نوع ترکیبی است ؟ ( اضافی یا وصفی )

3- ( آشنا ) از نظر ساختار چه نوع واژه ای است ؟ 4- در بیت دوم مصراع اوّل نوع متمّم را معلوم سازید.

5- از فعل ( جوید ) صفت فاعلی ، اسم مصدر و صفت لیاقت بنا سازید.

6- با توجّه به ابیات مورد نظر نقش دستوری واژه های راه ، نسیم صبحگاهی ، ثبت و آشنا را بنویسید.

7- عشق عام است یا خاص ؟ 8- آشنا شناس است یا ناشناس ؟ 9- نوع پسوند ( ی ) در واژه ی-

( صبحگاهی) چیست ؟

10- نوع کلمات زیر را بنویسید. ( هفت قسم کلمات فارسی )

هرگز : بیننده : این : گر :

11- بیت سوم مصراع اوّل چند جزئی است ؟ 12- واژه ی ( صبحگاهی ) چند تکواژ دارد ؟ ( جزءِ معنی دار و بی معنی )

ج - حفظ شعر

* ابیات زیر را کامل کنید.

نبینی ز شاهان ............................ / ................................. راه ؟

------------------- دانا شوی ؟ / ----------------- چو دانا شوی ---------